Reşit Olmayanla Cinsel İlişki Suçu

Reşit Olmayanla Cinsel İlişki Suçu: Cezası, Şartları ve Yargılama Süreci

Reşit olmayanla cinsel ilişki, on beş yaşını bitirmiş ancak on sekiz yaşını doldurmamış çocuklarla rızaya dayalı olarak gerçekleştirilen cinsel ilişkiyi konu alan, şikâyet süresi ve şikâyetçinin iradesi bakımından uygulamada sıkça sorun yaşanan bir suç tipidir. Bu suçla karşılaşan taraflar çoğu zaman "şikâyet süresi ne kadar", "rıza varsa neden suç oluyor", "yakın akraba arasında işlenirse ne olur" gibi soruların cevabını arar. Bu yazıda reşit olmayanla cinsel ilişki suçunun yasal dayanağı, şartları, cezai sonuçları ve yargılama süreci güncel mevzuat ve Yargıtay uygulaması esas alınarak sade bir dille anlatılmaktadır.

Reşit Olmayanla Cinsel İlişki Nedir?

Reşit olmayanla cinsel ilişki, cebir, tehdit ve hile olmaksızın, on beş yaşını bitirmiş olan bir çocukla rızaya dayalı cinsel ilişkide bulunulmasıdır. Suç, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 104. maddesinde düzenlenmiştir.

Bu suç, çocukların cinsel istismarı suçundan (TCK m. 103) temel bir noktada ayrılır: on beş yaşını bitirmiş olup on sekiz yaşını doldurmamış ve fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmiş olan çocukların, cebir, tehdit veya hile bulunmaksızın gösterdiği rıza, TCK m. 104 kapsamında hukuken önem taşır; kanun koyucu bu rızayı tamamen yok saymamış, ancak yine de ayrı ve şikâyete bağlı bir suç olarak düzenlemiştir.

Reşit Olmayanla Cinsel İlişkinin Hukuki Dayanağı Nedir?

Suçun temel dayanağı TCK madde 104'tür ve üç fıkradan oluşur:

• 1. fıkra: Cebir, tehdit ve hile olmaksızın, on beş yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikâyet üzerine, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
• 2. fıkra: Suçun, mağdur ile arasında evlenme yasağı bulunan kişi tarafından işlenmesi hâlinde, şikâyet aranmaksızın, on yıldan on beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. (Bu fıkra, Anayasa Mahkemesi'nin 23.11.2005 tarihli kararıyla iptal edilmiş; 2014 yılında 6545 sayılı Kanun'la yeniden düzenlenmiştir.)
• 3. fıkra: Suçun, evlat edineceği çocuğun evlat edinme öncesi bakımını üstlenen veya koruyucu aile ilişkisi çerçevesinde koruma, bakım ve gözetim yükümlülüğü bulunan kişi tarafından işlenmesi hâlinde, şikâyet aranmaksızın ikinci fıkradaki ceza uygulanır.

Reşit Olmayanla Cinsel İlişkinin Şartları Nelerdir?

Mağdurun Yaşı

Suçun oluşması için mağdurun, fiil tarihinde on beş yaşını bitirmiş ancak on sekiz yaşını doldurmamış olması gerekir. On beş yaşını bitirmemiş çocuklarla gerçekleştirilen her türlü cinsel ilişki, rıza bulunsa dahi TCK m. 103'teki çocukların cinsel istismarı suçunu oluşturur.

Cebir, Tehdit ve Hilenin Bulunmaması

Bu suçun temel unsuru, ilişkinin cebir, tehdit veya hile olmaksızın, mağdurun rızasıyla gerçekleşmiş olmasıdır. Cebir, tehdit veya hile varsa, olay TCK m. 103 kapsamında değerlendirilir.

Algılama Yeteneği

Mağdur çocuğun, fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneğinin gelişmiş olması gerekir. Bu yetenek gelişmemişse, yaş on beşi geçmiş olsa dahi olay TCK m. 103 kapsamında değerlendirilebilir.

Kast

Suç kasten işlenebilir; failin, mağdurun on sekiz yaşından küçük olduğunu bilerek hareket etmesi gerekir.

Reşit Olmayanla Cinsel İlişkiyle İlgili Önemli Kavramlar

On Beş Yaş Sınırının Belirleyiciliği

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'na göre, mağdurun suç tarihi itibarıyla on beş yaşını bitirip bitirmediği hususu, eylemin TCK m. 103 mü yoksa m. 104 mü kapsamında değerlendirileceğinin ve mağdurenin şikâyetçi olup olmamasına göre faile ceza verilip verilemeyeceğinin tespiti bakımından büyük önem taşımaktadır.

Şikâyete Bağlılık ve İstisnaları

Suçun temel hâli (m. 104/1) şikâyete tabidir. Buna karşılık, failin mağdurla arasında evlenme yasağı bulunması (örneğin yakın kan veya kayın hısımlığı) veya failin çocuğun evlat edinme öncesi bakımını üstlenen ya da koruyucu aile ilişkisi çerçevesinde koruma/bakım/gözetim yükümlülüğü bulunan kişi olması hâllerinde, şikâyet aranmaksızın resen kovuşturma yapılır.

Suça Sürüklenen Çocuklarda Zamanaşımının Kısalması

Failin de bir çocuk olması (suça sürüklenen çocuk) hâlinde, TCK m. 66/2 uyarınca dava zamanaşımı süresi kısalır. On beş-on sekiz yaş grubundaki faillerde zamanaşımı süresi, yetişkinler için öngörülen sürenin üçte ikisi kadar uygulanır.

Şikâyetin Zamanında Yapılmasının Önemi

Uygulamada, mağdurenin fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmaması, kamu davasının şikâyet yokluğu nedeniyle düşmesine yol açan sık karşılaşılan bir durumdur.

Reşit Olmayanla Cinsel İlişkinin Sonuçları Nelerdir?

| Hâl | Ceza | | --- | --- | | Temel hâl (104/1) | 2 yıldan 5 yıla kadar hapis | | Evlenme yasağı bulunan kişi tarafından işlenmesi (104/2) | 10 yıldan 15 yıla kadar hapis | | Evlat edinme öncesi bakım veya koruyucu aile ilişkisindeki kişi tarafından işlenmesi (104/3) | 10 yıldan 15 yıla kadar hapis (104/2'ye göre) |

Cezanın somut miktarı; failin ve mağdurun yaşı, aralarındaki ilişki ve TCK m. 61'de sayılan diğer ölçütlere göre mahkemece belirlenir; her dosyanın kendine özgü koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

Reşit Olmayanla Cinsel İlişki Hangi Durumlarda Gündeme Gelir?

Uygulamada sık karşılaşılan örnekler şunlardır (aşağıdaki örnekler tamamen genel bilgilendirme amaçlıdır, gerçek bir olaya işaret etmez):

• On beş-on sekiz yaş arasındaki iki gencin rızaya dayalı ilişkisinin, taraflardan birinin ailesi tarafından öğrenilmesi üzerine şikâyet konusu edilmesi.
• Evlilik vaadiyle başlayan bir ilişkinin sona ermesi üzerine, mağdurenin şikâyette bulunması.
• Yakın akrabalık ilişkisi bulunan kişiler arasında gerçekleşen ve şikâyet aranmaksızın resen soruşturulan olaylar.

Reşit Olmayanla Cinsel İlişki İçin Başvuru, Şikayet veya Dava Süreci

Suçun temel hâli şikâyete tabidir; nitelikli hâller ise şikâyet aranmaksızın resen kovuşturulur. Süreç genellikle şu şekilde ilerler:

1. Şikâyet veya ihbar: Mağdur, velisi veya vasisi altı aylık süre içinde kolluğa veya savcılığa başvurur (temel hâlde).

1. Adli muayene ve rapor: Gerekli görülmesi hâlinde adli muayene yapılır.

1. Savcılık soruşturması: İfadeler alınır, deliller toplanır.

1. İddianame: Yeterli şüphe oluşursa savcılık iddianame düzenler.

1. Kovuşturma (yargılama): Dava, görevli mahkemede görülür.

1. Karar ve kanun yolları: Mahkeme kararına karşı istinaf ve gerekirse temyiz yoluna başvurulabilir.

Süreler ve Zamanaşımı

Suçun temel hâlinde (2-5 yıl hapis) dava zamanaşımı, TCK m. 66/1-e uyarınca sekiz yıldır. Dava zamanaşımını kesen nedenlerin (iddianame düzenlenmesi gibi) varlığı hâlinde, TCK m. 67/4 uyarınca bu süre yarısına kadar uzayarak on iki yıla kadar çıkabilir (olağanüstü dava zamanaşımı). Failin suç tarihinde on beş-on sekiz yaş grubunda bir çocuk olması hâlinde ise, TCK m. 66/2 uyarınca asli zamanaşımı süresi üçte ikisine inerek yaklaşık beş yıl dört ay olarak hesaplanır.

Nitelikli hâllerde (104/2, 104/3), ceza üst sınırı on beş yıl olduğundan, dava zamanaşımı TCK m. 66/1-d uyarınca on beş yıldır.

Suçun temel hâlinde ayrıca altı aylık şikâyet süresi uygulanır (TCK m. 73); bu süre, mağdurun fiili ve faili öğrendiği günden itibaren işlemeye başlar. Bu süre içinde şikâyet edilmezse, kamu davası açılamaz veya açılmışsa düşer.

Görevli ve Yetkili Mahkeme veya Kurum

Suçun temel hâlinde (104/1) ceza üst sınırı beş yıl olduğundan, bu hâle genellikle asliye ceza mahkemesi bakmaktadır. Nitelikli hâllerde (104/2, 104/3) ise ceza üst sınırı on beş yıla kadar çıktığından ağır ceza mahkemesi görevli hâle gelir. Yetkili mahkeme, genel kural olarak fiilin işlendiği yer mahkemesidir.

Deliller ve Belgeler

Bu tür dosyalarda sıklıkla başvurulan delil ve belgeler şunlardır:

• Mağdurun ve failin yaşını gösteren nüfus kayıtları
• Mesajlaşma, telefon kayıtları gibi dijital deliller
• Tanık ifadeleri
• Adli muayene ve rapor (yapılmışsa)
• Şikâyet dilekçesi ve şikâyet tarihine ilişkin belgeler

Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada sık karşılaşılan hatalardan bazıları şunlardır:

• Altı aylık şikâyet süresinin kaçırılması ve buna rağmen dava açılmaya çalışılması.
• Mağdurun yaşının (on beş yaş sınırının) hatalı tespit edilmesi.
• Failin de çocuk olduğu hâllerde zamanaşımı süresinin yanlış hesaplanması.
• Cebir, tehdit veya hile unsurlarının bulunup bulunmadığının yeterince araştırılmadan TCK m. 103 veya m. 104'ten birinin seçilmesi.
• Evlenme yasağı veya koruyucu aile ilişkisi gibi nitelikli hâllerin gözden kaçırılması.

Avukat Desteğinin Önemi

Reşit olmayanla cinsel ilişki davaları; mağdurun yaşının ve rızasının doğru değerlendirilmesi, şikâyet süresinin titizlikle takip edilmesi, TCK m. 103 ile m. 104 arasındaki sınırın doğru çizilmesi bakımından teknik ve hassas bir yapıya sahiptir. Bir ceza avukatının süreci en başından takip etmesi; şikâyet süresinin kaçırılmaması, delillerin zamanında toplanması ve gerektiğinde itiraz ile kanun yollarının süresinde kullanılması bakımından önem taşıyabilir. Her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut olayın bir hukukçu tarafından ayrıca değerlendirilmesi tavsiye edilir.

Sık Sorulan Sorular

Reşit olmayanla cinsel ilişki suçunun cezası kaç yıldır?

Temel hâlde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. Evlenme yasağı bulunan kişi tarafından işlenmesi hâlinde ceza on yıldan on beş yıla kadar çıkar.

Mağdurun rızası bu suçu ortadan kaldırır mı?

Hayır, rıza suçu ortadan kaldırmaz; ancak kanun koyucu bu rızayı dikkate alarak temel hâli daha hafif cezalandırmış ve şikâyete bağlı kılmıştır.

Şikâyet süresi ne kadardır?

Temel hâlde altı aydır; bu süre mağdurun fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

On beş yaşını doldurmamış bir çocukla ilişkide bu madde uygulanır mı?

Hayır. On beş yaşını doldurmamış çocuklarla gerçekleştirilen cinsel ilişki, rıza bulunsa dahi TCK m. 103'teki çocukların cinsel istismarı suçu kapsamında değerlendirilir.

Yakın akraba arasında işlenirse şikâyet gerekir mi?

Hayır. Failin mağdurla arasında evlenme yasağı bulunması hâlinde şikâyet aranmaksızın resen kovuşturma yapılır ve ceza belirgin şekilde artar.

Reşit olmayanla cinsel ilişki davasında hangi mahkeme görevlidir?

Temel hâlde asliye ceza mahkemesi, nitelikli hâllerde ağır ceza mahkemesi görevlidir.

Reşit olmayanla cinsel ilişki suçunda zamanaşımı süresi ne kadardır?

Temel hâlde sekiz yıl (kesilme hâllerinde on iki yıla kadar); nitelikli hâllerde on beş yıldır.

Fail de çocuksa zamanaşımı süresi değişir mi?

Evet. On beş-on sekiz yaş grubundaki çocuk faillerde zamanaşımı süresi üçte ikisine inerek yaklaşık beş yıl dört ay olarak hesaplanır.

Konuyla İlgili Yargıtay Kararları

Aşağıdaki kararlar, reşit olmayanla cinsel ilişki suçuna ilişkin güncel Yargıtay uygulamasından örneklerdir. Kararlar Yargı PRO veri tabanından derlenmiştir; her kararın kendi somut olay koşulları bulunduğu unutulmamalıdır.

Yargıtay 14. Ceza Dairesi, E. 2015/6100, K. 2019/8725, 03.04.2019

Kararda, suça sürüklenen çocuk hakkında reşit olmayanla cinsel ilişki suçunun, TCK m. 66/1-e ve m. 66/2 hükümleri birlikte uygulanarak beş yıl dört aylık asli dava zamanaşımına tabi olduğu ve bu sürenin dolması nedeniyle kamu davasının zamanaşımı sebebiyle düşmesine karar verilmiştir. Karara bakınız

Yargıtay 14. Ceza Dairesi, E. 2015/6065, K. 2019/9122, 16.04.2019

Kararda, mağdurenin sanıkla en son rızaen cinsel ilişkiye girdiği tarihten yaklaşık dokuz ay sonra şikâyette bulunması nedeniyle, TCK m. 73/1'deki altı aylık şikâyet süresinin geçtiği tespit edilmiş ve kamu davasının düşürülmesine karar verilmiştir. Karara bakınız

Yargıtay 14. Ceza Dairesi, E. 2020/991, K. 2020/3116, 06.07.2020

Kararda, reşit olmayanla cinsel ilişki suçunun öngörülen cezasının üst sınırı itibarıyla TCK m. 66/1-e ve m. 67/4 hükümleri uyarınca on iki yıllık olağanüstü dava zamanaşımına tabi olduğu ve bu sürenin dolması nedeniyle kamu davasının düşürülmesi gerektiği belirtilmiştir. Karara bakınız

Yargıtay 9. Ceza Dairesi, E. 2022/16248, K. 2023/2026, 05.04.2023

Kararda, mağdurun fiil ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı aylık kanuni şikâyet süresi geçtikten sonra şikâyette bulunması nedeniyle, açılan kamu davasının düşürülmesine ilişkin yerel mahkeme kararının usul ve kanuna uygun olduğu tespit edilmiştir. Karara bakınız

Sonuç

Reşit olmayanla cinsel ilişki, TCK m. 104'te düzenlenen, on beş yaşını bitirmiş ancak on sekiz yaşını doldurmamış bir çocukla cebir, tehdit ve hile olmaksızın gerçekleştirilen rızaya dayalı cinsel ilişkiyi cezalandıran bir suçtur. Temel cezası iki yıldan beş yıla kadar hapis olup, evlenme yasağı bulunan kişi tarafından işlenmesi veya koruyucu aile/evlat edinme ilişkisi içinde işlenmesi hâlinde ceza on yıldan on beş yıla kadar çıkar. Suçun temel hâli şikâyete tabi olup altı aylık şikâyet süresine tabidir; bu süre uygulamada sıkça gözden kaçırılan kritik bir husustur. Bu yazıda yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacı taşımaktadır; her somut olayın kendi koşulları içinde bir hukukçu tarafından ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

*****

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut hukuki durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.

*****

SEO Bilgileri

Ana anahtar kelime: Alanya reşit olmayanla cinsel ilişki avukatı

Yardımcı anahtar kelimeler: reşit olmayanla cinsel ilişki suçu, reşit olmayanla cinsel ilişki cezası, TCK 104 reşit olmayanla cinsel ilişki, reşit olmayanla cinsel ilişki şikayet süresi, reşit olmayanla cinsel ilişki zamanaşımı, Alanya ceza avukatı, Antalya reşit olmayanla cinsel ilişki avukatı

Meta title: Alanya Reşit Olmayanla Cinsel İlişki Avukatı | Suç, Ceza ve Şartlar (TCK m.104)

Meta description: Alanya ve Antalya'da reşit olmayanla cinsel ilişki suçu TCK m.104'e göre nedir, cezası ne kadardır, şikayet süresi ve zamanaşımı nelerdir? Güncel mevzuata göre detaylı bilgi.

URL slug önerisi: /alanya-resit-olmayanla-cinsel-iliski-avukati

İç linkleme önerileri (5 konu):

1. Çocukların cinsel istismarı suçu ve cezası (TCK m. 103)

1. Cinsel saldırı suçu ve cezası (TCK m. 102)

1. Ceza davalarında şikayet, zamanaşımı ve şikayetten vazgeçme

1. Asliye ceza ve ağır ceza mahkemelerinde yargılama süreci

1. Çocuk suçluluğu ve suça sürüklenen çocuklarda ceza indirimi

Reşit Olmayanla Cinsel İlişki Suçu: Cezası, Şartları ve Yargılama Süreci

Reşit olmayanla cinsel ilişki, on beş yaşını bitirmiş ancak on sekiz yaşını doldurmamış çocuklarla rızaya dayalı olarak gerçekleştirilen cinsel ilişkiyi konu alan, şikâyet süresi ve şikâyetçinin iradesi bakımından uygulamada sıkça sorun yaşanan bir suç tipidir. Bu suçla karşılaşan taraflar çoğu zaman "şikâyet süresi ne kadar", "rıza varsa neden suç oluyor", "yakın akraba arasında işlenirse ne olur" gibi soruların cevabını arar. Bu yazıda reşit olmayanla cinsel ilişki suçunun yasal dayanağı, şartları, cezai sonuçları ve yargılama süreci güncel mevzuat ve Yargıtay uygulaması esas alınarak sade bir dille anlatılmaktadır.

Reşit Olmayanla Cinsel İlişki Nedir?

Reşit olmayanla cinsel ilişki, cebir, tehdit ve hile olmaksızın, on beş yaşını bitirmiş olan bir çocukla rızaya dayalı cinsel ilişkide bulunulmasıdır. Suç, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 104. maddesinde düzenlenmiştir.

Bu suç, çocukların cinsel istismarı suçundan (TCK m. 103) temel bir noktada ayrılır: on beş yaşını bitirmiş olup on sekiz yaşını doldurmamış ve fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmiş olan çocukların, cebir, tehdit veya hile bulunmaksızın gösterdiği rıza, TCK m. 104 kapsamında hukuken önem taşır; kanun koyucu bu rızayı tamamen yok saymamış, ancak yine de ayrı ve şikâyete bağlı bir suç olarak düzenlemiştir.

Reşit Olmayanla Cinsel İlişkinin Hukuki Dayanağı Nedir?

Suçun temel dayanağı TCK madde 104'tür ve üç fıkradan oluşur:

• 1. fıkra: Cebir, tehdit ve hile olmaksızın, on beş yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikâyet üzerine, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
• 2. fıkra: Suçun, mağdur ile arasında evlenme yasağı bulunan kişi tarafından işlenmesi hâlinde, şikâyet aranmaksızın, on yıldan on beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. (Bu fıkra, Anayasa Mahkemesi'nin 23.11.2005 tarihli kararıyla iptal edilmiş; 2014 yılında 6545 sayılı Kanun'la yeniden düzenlenmiştir.)
• 3. fıkra: Suçun, evlat edineceği çocuğun evlat edinme öncesi bakımını üstlenen veya koruyucu aile ilişkisi çerçevesinde koruma, bakım ve gözetim yükümlülüğü bulunan kişi tarafından işlenmesi hâlinde, şikâyet aranmaksızın ikinci fıkradaki ceza uygulanır.

Reşit Olmayanla Cinsel İlişkinin Şartları Nelerdir?

Mağdurun Yaşı

Suçun oluşması için mağdurun, fiil tarihinde on beş yaşını bitirmiş ancak on sekiz yaşını doldurmamış olması gerekir. On beş yaşını bitirmemiş çocuklarla gerçekleştirilen her türlü cinsel ilişki, rıza bulunsa dahi TCK m. 103'teki çocukların cinsel istismarı suçunu oluşturur.

Cebir, Tehdit ve Hilenin Bulunmaması

Bu suçun temel unsuru, ilişkinin cebir, tehdit veya hile olmaksızın, mağdurun rızasıyla gerçekleşmiş olmasıdır. Cebir, tehdit veya hile varsa, olay TCK m. 103 kapsamında değerlendirilir.

Algılama Yeteneği

Mağdur çocuğun, fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneğinin gelişmiş olması gerekir. Bu yetenek gelişmemişse, yaş on beşi geçmiş olsa dahi olay TCK m. 103 kapsamında değerlendirilebilir.

Kast

Suç kasten işlenebilir; failin, mağdurun on sekiz yaşından küçük olduğunu bilerek hareket etmesi gerekir.

Reşit Olmayanla Cinsel İlişkiyle İlgili Önemli Kavramlar

On Beş Yaş Sınırının Belirleyiciliği

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'na göre, mağdurun suç tarihi itibarıyla on beş yaşını bitirip bitirmediği hususu, eylemin TCK m. 103 mü yoksa m. 104 mü kapsamında değerlendirileceğinin ve mağdurenin şikâyetçi olup olmamasına göre faile ceza verilip verilemeyeceğinin tespiti bakımından büyük önem taşımaktadır.

Şikâyete Bağlılık ve İstisnaları

Suçun temel hâli (m. 104/1) şikâyete tabidir. Buna karşılık, failin mağdurla arasında evlenme yasağı bulunması (örneğin yakın kan veya kayın hısımlığı) veya failin çocuğun evlat edinme öncesi bakımını üstlenen ya da koruyucu aile ilişkisi çerçevesinde koruma/bakım/gözetim yükümlülüğü bulunan kişi olması hâllerinde, şikâyet aranmaksızın resen kovuşturma yapılır.

Suça Sürüklenen Çocuklarda Zamanaşımının Kısalması

Failin de bir çocuk olması (suça sürüklenen çocuk) hâlinde, TCK m. 66/2 uyarınca dava zamanaşımı süresi kısalır. On beş-on sekiz yaş grubundaki faillerde zamanaşımı süresi, yetişkinler için öngörülen sürenin üçte ikisi kadar uygulanır.

Şikâyetin Zamanında Yapılmasının Önemi

Uygulamada, mağdurenin fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmaması, kamu davasının şikâyet yokluğu nedeniyle düşmesine yol açan sık karşılaşılan bir durumdur.

Reşit Olmayanla Cinsel İlişkinin Sonuçları Nelerdir?

• Temel hâl (104/1): 2 yıldan 5 yıla kadar hapis
• Evlenme yasağı bulunan kişi tarafından işlenmesi (104/2): 10 yıldan 15 yıla kadar hapis
• Evlat edinme öncesi bakım veya koruyucu aile ilişkisindeki kişi tarafından işlenmesi (104/3): 10 yıldan 15 yıla kadar hapis (104/2'ye göre)

Cezanın somut miktarı; failin ve mağdurun yaşı, aralarındaki ilişki ve TCK m. 61'de sayılan diğer ölçütlere göre mahkemece belirlenir; her dosyanın kendine özgü koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

Reşit Olmayanla Cinsel İlişki Hangi Durumlarda Gündeme Gelir?

Uygulamada sık karşılaşılan örnekler şunlardır (aşağıdaki örnekler tamamen genel bilgilendirme amaçlıdır, gerçek bir olaya işaret etmez):

• On beş-on sekiz yaş arasındaki iki gencin rızaya dayalı ilişkisinin, taraflardan birinin ailesi tarafından öğrenilmesi üzerine şikâyet konusu edilmesi.
• Evlilik vaadiyle başlayan bir ilişkinin sona ermesi üzerine, mağdurenin şikâyette bulunması.
• Yakın akrabalık ilişkisi bulunan kişiler arasında gerçekleşen ve şikâyet aranmaksızın resen soruşturulan olaylar.

Reşit Olmayanla Cinsel İlişki İçin Başvuru, Şikayet veya Dava Süreci

Suçun temel hâli şikâyete tabidir; nitelikli hâller ise şikâyet aranmaksızın resen kovuşturulur. Süreç genellikle şu şekilde ilerler:

1. Şikâyet veya ihbar: Mağdur, velisi veya vasisi altı aylık süre içinde kolluğa veya savcılığa başvurur (temel hâlde).

1. Adli muayene ve rapor: Gerekli görülmesi hâlinde adli muayene yapılır.

1. Savcılık soruşturması: İfadeler alınır, deliller toplanır.

1. İddianame: Yeterli şüphe oluşursa savcılık iddianame düzenler.

1. Kovuşturma (yargılama): Dava, görevli mahkemede görülür.

1. Karar ve kanun yolları: Mahkeme kararına karşı istinaf ve gerekirse temyiz yoluna başvurulabilir.

Süreler ve Zamanaşımı

Suçun temel hâlinde (2-5 yıl hapis) dava zamanaşımı, TCK m. 66/1-e uyarınca sekiz yıldır. Dava zamanaşımını kesen nedenlerin (iddianame düzenlenmesi gibi) varlığı hâlinde, TCK m. 67/4 uyarınca bu süre yarısına kadar uzayarak on iki yıla kadar çıkabilir (olağanüstü dava zamanaşımı). Failin suç tarihinde on beş-on sekiz yaş grubunda bir çocuk olması hâlinde ise, TCK m. 66/2 uyarınca asli zamanaşımı süresi üçte ikisine inerek yaklaşık beş yıl dört ay olarak hesaplanır.

Nitelikli hâllerde (104/2, 104/3), ceza üst sınırı on beş yıl olduğundan, dava zamanaşımı TCK m. 66/1-d uyarınca on beş yıldır.

Suçun temel hâlinde ayrıca altı aylık şikâyet süresi uygulanır (TCK m. 73); bu süre, mağdurun fiili ve faili öğrendiği günden itibaren işlemeye başlar. Bu süre içinde şikâyet edilmezse, kamu davası açılamaz veya açılmışsa düşer.

Görevli ve Yetkili Mahkeme veya Kurum

Suçun temel hâlinde (104/1) ceza üst sınırı beş yıl olduğundan, bu hâle genellikle asliye ceza mahkemesi bakmaktadır. Nitelikli hâllerde (104/2, 104/3) ise ceza üst sınırı on beş yıla kadar çıktığından ağır ceza mahkemesi görevli hâle gelir. Yetkili mahkeme, genel kural olarak fiilin işlendiği yer mahkemesidir.

Deliller ve Belgeler

Bu tür dosyalarda sıklıkla başvurulan delil ve belgeler şunlardır:

• Mağdurun ve failin yaşını gösteren nüfus kayıtları
• Mesajlaşma, telefon kayıtları gibi dijital deliller
• Tanık ifadeleri
• Adli muayene ve rapor (yapılmışsa)
• Şikâyet dilekçesi ve şikâyet tarihine ilişkin belgeler

Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada sık karşılaşılan hatalardan bazıları şunlardır:

• Altı aylık şikâyet süresinin kaçırılması ve buna rağmen dava açılmaya çalışılması.
• Mağdurun yaşının (on beş yaş sınırının) hatalı tespit edilmesi.
• Failin de çocuk olduğu hâllerde zamanaşımı süresinin yanlış hesaplanması.
• Cebir, tehdit veya hile unsurlarının bulunup bulunmadığının yeterince araştırılmadan TCK m. 103 veya m. 104'ten birinin seçilmesi.
• Evlenme yasağı veya koruyucu aile ilişkisi gibi nitelikli hâllerin gözden kaçırılması.

Avukat Desteğinin Önemi

Reşit olmayanla cinsel ilişki davaları; mağdurun yaşının ve rızasının doğru değerlendirilmesi, şikâyet süresinin titizlikle takip edilmesi, TCK m. 103 ile m. 104 arasındaki sınırın doğru çizilmesi bakımından teknik ve hassas bir yapıya sahiptir. Bir ceza avukatının süreci en başından takip etmesi; şikâyet süresinin kaçırılmaması, delillerin zamanında toplanması ve gerektiğinde itiraz ile kanun yollarının süresinde kullanılması bakımından önem taşıyabilir. Her dosyanın kendine özgü koşulları bulunduğundan, somut olayın bir hukukçu tarafından ayrıca değerlendirilmesi tavsiye edilir.

Sık Sorulan Sorular

Reşit olmayanla cinsel ilişki suçunun cezası kaç yıldır?

Temel hâlde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. Evlenme yasağı bulunan kişi tarafından işlenmesi hâlinde ceza on yıldan on beş yıla kadar çıkar.

Mağdurun rızası bu suçu ortadan kaldırır mı?

Hayır, rıza suçu ortadan kaldırmaz; ancak kanun koyucu bu rızayı dikkate alarak temel hâli daha hafif cezalandırmış ve şikâyete bağlı kılmıştır.

Şikâyet süresi ne kadardır?

Temel hâlde altı aydır; bu süre mağdurun fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

On beş yaşını doldurmamış bir çocukla ilişkide bu madde uygulanır mı?

Hayır. On beş yaşını doldurmamış çocuklarla gerçekleştirilen cinsel ilişki, rıza bulunsa dahi TCK m. 103'teki çocukların cinsel istismarı suçu kapsamında değerlendirilir.

Yakın akraba arasında işlenirse şikâyet gerekir mi?

Hayır. Failin mağdurla arasında evlenme yasağı bulunması hâlinde şikâyet aranmaksızın resen kovuşturma yapılır ve ceza belirgin şekilde artar.

Reşit olmayanla cinsel ilişki davasında hangi mahkeme görevlidir?

Temel hâlde asliye ceza mahkemesi, nitelikli hâllerde ağır ceza mahkemesi görevlidir.

Reşit olmayanla cinsel ilişki suçunda zamanaşımı süresi ne kadardır?

Temel hâlde sekiz yıl (kesilme hâllerinde on iki yıla kadar); nitelikli hâllerde on beş yıldır.

Fail de çocuksa zamanaşımı süresi değişir mi?

Evet. On beş-on sekiz yaş grubundaki çocuk faillerde zamanaşımı süresi üçte ikisine inerek yaklaşık beş yıl dört ay olarak hesaplanır.

Konuyla İlgili Yargıtay Kararları

Aşağıdaki kararlar, reşit olmayanla cinsel ilişki suçuna ilişkin güncel Yargıtay uygulamasından örneklerdir. her kararın kendi somut olay koşulları bulunduğu unutulmamalıdır.

Yargıtay 14. Ceza Dairesi, E. 2015/6100, K. 2019/8725, 03.04.2019

Kararda, suça sürüklenen çocuk hakkında reşit olmayanla cinsel ilişki suçunun, TCK m. 66/1-e ve m. 66/2 hükümleri birlikte uygulanarak beş yıl dört aylık asli dava zamanaşımına tabi olduğu ve bu sürenin dolması nedeniyle kamu davasının zamanaşımı sebebiyle düşmesine karar verilmiştir. Karara bakınız

Yargıtay 14. Ceza Dairesi, E. 2015/6065, K. 2019/9122, 16.04.2019

Kararda, mağdurenin sanıkla en son rızaen cinsel ilişkiye girdiği tarihten yaklaşık dokuz ay sonra şikâyette bulunması nedeniyle, TCK m. 73/1'deki altı aylık şikâyet süresinin geçtiği tespit edilmiş ve kamu davasının düşürülmesine karar verilmiştir. Karara bakınız

Yargıtay 14. Ceza Dairesi, E. 2020/991, K. 2020/3116, 06.07.2020

Kararda, reşit olmayanla cinsel ilişki suçunun öngörülen cezasının üst sınırı itibarıyla TCK m. 66/1-e ve m. 67/4 hükümleri uyarınca on iki yıllık olağanüstü dava zamanaşımına tabi olduğu ve bu sürenin dolması nedeniyle kamu davasının düşürülmesi gerektiği belirtilmiştir. Karara bakınız

Yargıtay 9. Ceza Dairesi, E. 2022/16248, K. 2023/2026, 05.04.2023

Kararda, mağdurun fiil ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı aylık kanuni şikâyet süresi geçtikten sonra şikâyette bulunması nedeniyle, açılan kamu davasının düşürülmesine ilişkin yerel mahkeme kararının usul ve kanuna uygun olduğu tespit edilmiştir. Karara bakınız

Sonuç

Reşit olmayanla cinsel ilişki, TCK m. 104'te düzenlenen, on beş yaşını bitirmiş ancak on sekiz yaşını doldurmamış bir çocukla cebir, tehdit ve hile olmaksızın gerçekleştirilen rızaya dayalı cinsel ilişkiyi cezalandıran bir suçtur. Temel cezası iki yıldan beş yıla kadar hapis olup, evlenme yasağı bulunan kişi tarafından işlenmesi veya koruyucu aile/evlat edinme ilişkisi içinde işlenmesi hâlinde ceza on yıldan on beş yıla kadar çıkar. Suçun temel hâli şikâyete tabi olup altı aylık şikâyet süresine tabidir; bu süre uygulamada sıkça gözden kaçırılan kritik bir husustur. Bu yazıda yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacı taşımaktadır; her somut olayın kendi koşulları içinde bir hukukçu tarafından ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut hukuki durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.